Granica

CHILE
Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli RP przy pobytach do 90 dni. Minimalny okres ważności paszportu przy wjeździe nie jest określony. Opłata lotniskowa przy lotach międzynarodowych wynosi 26 USD. Przy przekraczaniu granicy podróżujący otrzymuje do wypełnienia kartę wjazdu. Należy ją bezwzględnie zachować i przechowywać w innym miejscu niż paszport, gdyż w razie utraty lub uszkodzenia paszportu tylko na jej podstawie można opuścić Chile (o nową kartę trzeba składać podanie do policji). Można wwieźć gotówkę do 10 tys. USD. Większe sumy należy zadeklarować. Surowe przepisy fito-sanitarne zakazują przywozu do Chile artykułów spożywczych w stanie surowym oraz nasion i roślin; należą do nich owoce, warzywa, przetwory mleczne i mięsne. Podróżny musi więc wypełnić druczek, że nie wwozi takich produktów i przekazać go kontrolerowi sanitarnemu. Zwolnieniu od opłat celnych podlega bagaż osobisty i rzeczy osobistego użytku (np. aparaty fotograficzne). Należy zadeklarować rzeczy osobiste o wartości powyżej 350 USD. Można wwieźć bez opłat celnych do 400 szt. papierosów i 1,5 l napojów alkoholowych. Nie ma ograniczeń dotyczących wymiany pieniędzy. W Chile nie istnieje procedura zwrotu podatku VAT dla obcokrajowców. Na Wyspie Wielkanocnej nie jest wymagane specjalne zezwolenie na pobyt.

POLINEZJA FRANCUSKA
Przy wjeździe na terytorium zamorskie Francji – do Polinezji Francuskiej – paszport musi być ważny jeszcze 3 miesiące. Obywatele RP nie muszą mieć wizy. Turyści (powyżej 17 roku życia) mogą przywozić bez cła: 200 sztuk papierosów, 2 l. wina lub 1 l mocnego alkoholu (pow. 22%), 50 g perfum lub 250 ml wody kolońskiej, 500 g kawy, 100 g herbaty. Nie wolno wwozić m.in. produktów pochodzenia zwierzęcego, owoców.

ARGENTYNA
Przy wjeździe do Argentyny nie są wymagane wizy. Trzeba okazać paszport ważny co najmniej 3 miesiące od daty planowanego wyjazdu z tego kraju. Nie wolno wwozić żywności, nasion, jedzenia dla zwierząt itp. Bezcłowo można wwieźć podróżny bagaż osobisty o wartości do 300 USD oraz dodatkowo nowe rzeczy o wartości do 300 USD, nabyte w argentyńskiej strefie wolnocłowej. Przy wyjeździe na lotnisku można odzyskać podatek VAT (IVA) od większości zakupionych na terenie Argentyny towarów o wartości ponad 70 ARS (minimalna kwota na jednym rachunku) w sklepach włączonych do systemu Global Refund. Argentyna jest obecnie jednym z głównych szlaków przemytu narkotyków z Ekwadoru, Kolumbii i Peru do Europy.

Przemyt narkotyków jest zagrożony bardzo surowymi karami więzienia. Należy bezwzględnie wystrzegać się przyjmowania przesyłek lub toreb od obcych osób. Przepisy wjazdowe i celne opracowano na podstawie informacji z MSZ.

Kuchnia

CHILE
Zdaniem wielu turystów najlepszym elementem kuchni chilijskiej są potrawy z dodatkiem owoców morza. W menu restauracji znaleźć można wiele gatunków ryb pod niezliczoną postacią: smażone, grilowane, gotowane, czy jako dodatek do zup. Tradycyjną potrawą z owoców morza, serwowaną w Patagonii, jest curanto - pożywny gulasz z ryb, skorupiaków, kury, cielęciny, wołowiny i ziemniaków. Z owoców morza przyrządza się także zupy, np. sopa de mariscos oraz cazuela de mariscos. Głównym posiłkiem dnia, popularnym w całym kraju, jest obiad: rosół z ziemniakami lub kukurydzą oraz wołowiną lub kurą (cazuela) i ryż podawany jako drugie danie z wołowiną lub kurczakiem. Innym popularnym składnikiem obiadu jest fasola i kukurydza. Z tej drugiej przyrządza się pastel de choclo - zapiekankę z kukurydzy z warzywami, kurczakiem i wołowiną. W Chile można się też najeść dużym plastrem mięsa wołowego smażonego z jajkami wbitymi na wierzch dania (lomo a lo pobre). Z mięs najpopularniejsza jest parillada, grilowana na węglu. Potrawy bezmięsne oferują głównie restauracje w większych miastach. Typowa zakąska jest przyprawiona chilijską salsą, zwaną pebre, którą dodaje się do świeżego chleba lub krokietu czy pasztecika/pieroga (empanada) z kukurydzianym nadzieniem. Ciepła kanapka jako przekąska to - barros lub completo, przypominające hot doga. Miejscowe wina są znane na całym świecie. Najlepsze pochodzą z winnic położonych wokół Santiago. Narodowym napojem jest pisco, alkohol podobny do brandy, zrobiony z winogron Muscatel. Warto spróbować jego odmianę - pisco sour, z dodatkiem cukru i cytryny. Restauracje często oferują menu fijo, czyli gotowy zestaw obiadowy po konkurencyjnej cenie. Obiad można dostać w restauracji w godz. 12–15, a kolację od godz. 20.

POLINEZJA FRANCUSKA
Polinezja Francuska ma unikalne tradycje kulinarne; metody przyrządzania posiłków połączono z kuchnią francuską oraz z wpływami włoskimi i chińskimi. Potrawy spożywane na wyspach są przyrządzane ze świeżych składników z dodatkiem egzotycznych przypraw. Kuchnia europejska jest obecna, chociaż przyrządza się ją w sposób odpowiedni dla tropików. Hotelowe restauracje oferują lokalne polinezyjskie dania z owoców morza, a także zainspirowane kuchnią francuską. Wyspiarze spożywają ryby - łowione w oceanie; smażone, gotowane lub surowe - owoce morza; kurczaki, wieprzowinę, słodkie ziemniaki, ryż oraz lokalne warzywa i owoce: papaja, mango, ananasy, banany. Lokalną potrawą jest surowa ryba w stylu tahitańskim marynowana w soku z limonki i mleczku kokosowym - podawana jako sałatka. Mleczko kokosowe dodaje się także do zapiekanki z kurczaka lub wieprzowiny z dodatkiem fafa, rodzaju szpinaku. Popularna jest też chińska potrawa ma'a tinito - mieszanka wieprzowiny, fasoli, kapusty pekińskiej i makaronu. Chińskie produkty spożywcze są dostępne w sklepach prowadzonych przez Chińczyków i w ich lokalach. Na terenach wiejskich ludzie jedzą to, co jest bez trudu dostępne: złowione w oceanie ryby, mięso zwierząt z własnego gospodarstwa, uprawiane przy domu warzywa: taro, owoce chlebowca, słodkie ziemniaki i maniok. Dodają do tego importowane produkty: ryż, żywność w puszkach, świeży chleb. W sobotę polinezyjskie rodziny przygotowują tradycyjny posiłek zapiekany w dole ziemnym wyłożonym kamieniami, na który składa się zawinięta w liście bananowca ryba, wieprzowina, owoc chlebowca oraz słodkie ziemniaki. Tak przyrządzone przez wiele godzin danie jest zjadane w niedzielę. Podaje się je także podczas uroczystości weselnych (tama'ara'a). Woda butelkowana jest powszechnie dostępna. Jak przystało na francuskie terytorium wszędzie można otrzymać wino. Za najlepsze piwo jest uznawane Hinano Beer. Szeroko dostępne są egzotyczne owoce; od soku z ananasa (najlepszy z wyspy Moorea) i pomarańczy po mleczko z kokosa. Puree (po'e) z bananów lub papaji jest często zapiekane z cukrem oraz mleczkiem kokosowym i serwowane jako deser. Zwyczaje przy stole różnią się: mieszkańcy wysp jedzą tradycyjnie palcami, chińskie jedzenie spożywa się pałeczkami, a europejskie - nożem i widelcem.

ARGENTYNA
Kuchnie Starego Kontynentu (Europy) są obecne w większości potraw. Argentyńczycy produkują najwięcej wołowiny na świecie, najwięcej też jej zjadają. Dlatego warto tam spróbować soczystego befsztyka. Grilowana wołowina – asado a la parilla – podawana jest często z kiełbaskami chorizo i kaszanką (mięso moczy się przez kilkanaście godzin w sosie zwanym chimichurri - marynata czosnkowo - ziołowa). Należy pamiętać, że pieczone mięso je się bez dodatków (musztarda, ketchup, majonez). Do mięsa pasuje lekkie wino stołowe, najlepiej z regionu Mendoza. Inne smaczne potrawy to: wielkie pierogi empanadas - pieczone lub smażone w smalcu jak nasze pączki. Często są nadziewane mieloną wołowiną, ale bywają też z serem, wędliną, warzywami. Do potraw dodaje się wiele przypraw, ziołami, oliwy z oliwek. We wszystkich restauracjach wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego można dostać wspaniale przyrządzone frutti di mare (owoce morza). Smaczne są też słodkie pierożki – pastelles, które w środku mają gęstą, ciągnącą się masę śmietanowo-karmelową zwaną dulce de leche (mają smak naszych „krówek”), której dodaje się też do wielu innych deserów, np. naleśników czy tortu. Argentyna produkuje między innymi słynne wina, które znakomicie smakują do grilowanej wołowiny.

Zakupy

CHILE
W Chile wydobywa się wiele minerałów, które wykorzystywane są w wyrobach rękodzieła artystycznego. Podziwiać można kunsztowne ozdoby ze srebra (wykonane przez Indian mapuche), brązu, lazurytu, kutej miedzi. Ceramika z Arica i czarna ceramika z Pomaire należą do najbardziej rozpoznawalnych pamiątek. W lokalnych sklepach siodlarskich (talabartieras) można kupić kolorowe stroje chilijskich kowbojów. Na bazarach, straganach, w sklepach na uwagę zasługują przede wszystkim wyroby rękodzielnicze: ze skóry, drewna, obrazy, instrumenty muzyczne, odzież. Do najatrakcyjniejszych należą: kolorowe koszyki z Hualqui, niezwykle barwne wełniane narzuty, kilimy i poncho o tradycyjnych, pasiastych wzorach, wyszywane obrazki z Copuliemu. Sklepy czynne: pon.-piąt. 10-20, soboty 9-14, supermarkety: pon.-nied. 7.30-22.30. Pieniądze (na pamiątki, rozrywki) dobrze mieć w małych nominałach i wymieniać stopniowo w bankach lub hotelach z uwagi na bezpieczeństwo. Targowanie się nie jest przyjęte, chociaż przy zakupie większej ilości np. pamiątek można spróbować negocjować cenę. Na Wyspie Wielkanocnej, przy głównej ulicy wioski Hanga Roa, znajduje się wiele małych sklepów i straganów oraz kilka supermarketów. Do lokalnych produktów należy owoc dzikiej guavy, herbata hierba luisa, a także warzywa, niektóre owoce, ryby, chleb. Reszta towarów jest przywożona z kontynentu. Wśród oryginalnych pamiątek są drewniane rzeźby, kamienne moai (małe kopie słynnych posągów), wizerunek tzw. człowieka-ptaka, najsłynniejszej postaci wyrytej na skale oraz repliki innych rzeźb, a także koszulki ze zdjęciem słynnych posągów. Dużo wyrobów rzemiosła znaleźć można na lokalnym bazarze mercado artesanal, mieszczącym się koło kościoła.

POLINEZJA FRANCUSKA
Do atrakcyjnych pamiątek należą: wyroby z drewna, kostiumy taneczne, biżuteria z muszli, perfumy tahitańskie Monoi Tiare Tahiti (olejek kokosowy z wyciągiem z lokalnej, mocno pachnącej gardenii), kolorowe płócienne sarongi, zwane tu pareu, do noszenia np. na plaży. Pięknym i unikalnym zakupem są czarne perły; różnią się one jakością i barwą od srebrnej po ciemnoszarą z zielonymi i różowymi refleksami. Powstają one w muszli wielkiej czarnej ostrygi (Pinctada Margaritifera), której poszukuje się w lagunie archipelagu Tuamotu. Niedroga jest biżuteria i pamiątki z macicy perłowej. Inne oryginalne produkty to: mydełka i kosmetyki kokosowe, wyroby rękodzieła artystycznego. Egzotyczną pamiątką są drewniane lub kamienne figurki zwane "ti'i" lub tiki, ozdobione motywami religijnymi. Często znajdują się one także np. na grzebieniu lub wachlarzu. Wiele przedmiotów jest rzeźbionych we wzory geometryczne, symbolizujące sztukę polinezyjską. Z krajów Unii Europejskiej sprowadza się towary luksusowe: wino, ser, ubrania, samochody. Sklepy są otwarte w dni powszednie od 7.30-11.30 oraz 13.30-17 lub 18. W centrum Papeete większość sklepów jest czynna także w sobotę rano. Kilka galerii handlowych na przedmieściach jest czynnych od 07:30-22:00

ARGENTYNA
Czas pracy urzędów i sklepów: banki i kantory - poniedziałek-piątek 10.00-15.00. Agencje turystyczne i punkty usługowe: z reguły 9.00-12.00 oraz 14.00-19.00. Sklepy: w wielkich miastach 9.00-20.00; w głębi kraju jest zwyczaj przerwy około południa. W soboty godziny pracy to: 9.00-13.00. Na straganach, w sklepach rzemieślniczych jest wiele przedmiotów nadających się na upominki lub pamiątki. Na uwagę zasługują przede wszystkim wyroby rękodzielnicze: ze skóry, drewna, obrazy, instrumenty muzyczne, biżuteria, odzież. Pieniądze (na pamiątki, rozrywki) dobrze mieć w małych nominałach i wymieniać stopniowo w bankach lub hotelach z uwagi na bezpieczeństwo.

Zdrowie

CHILE
Szczepienia ochronne nie są obowiązkowe. Występuje zagrożenie żółtaczką, zwłaszcza w okresie letnim. Zalecane jest zachowanie środków ostrożności - należy pić wodę butelkowaną lub przegotowaną, unikać niemytych owoców. Nad Chile jest bardzo cienka powłoka ozonowa, dlatego też promieniowanie ultrafioletowe może być silne i szkodliwe dla zdrowia, szczególnie wiosną, w godzinach wczesnego popołudnia. Dobrze mieć wtedy nakrycie głowy i stosować krem z wysokim filtrem. Prywatna opieka medyczna jest na dobrym poziomie. Cena standardowej wizyty lekarskiej wynosi ok. 60 USD, doby w szpitalu 50-400 USD. Płatności dokonuje się z góry gotówką lub czekiem. Tylko w szczególnych przypadkach możliwe jest bezpłatne przyjęcie w ośrodkach społecznej służby zdrowia.

POLINEZJA FRANCUSKA
Szczepienia nie są wymagane. Zalecane jest jednak szczepienie przeciw tężcowi.
Na wyspach występuje gorączka dengue. Potrzebne będą środki przeciw komarom i muchom. Zaleca się pić dużo płynów. Woda z kranu hotelowego jest bezpieczna tylko w Papeete i na Bora Bora; w pozostałych miejscach należy pić wodę butelkowaną (np. Eau Royale lub Vaimato). Spożywanie żywności jest bezpieczne. Mięso jest importowane z Nowej Zelandii. Opieka medyczna jest na wysokim poziomie porównywalnym z krajami europejskimi. W Papeete znajdują się czynne 24/h nowoczesne szpitale (Mamao Hospital – tel. +689 4 0101 lub +689 466262) i kliniki (Cardella Clinic – tel. +689 460425; Paofai Clinic - tel. +689 461818). W razie potrzeby lekarza można wezwać do hotelu (SOS Medecins – tel. +689 42 3456). Nurkowanie jest bardzo popularne na wyspach, ale tzreba pamiętać, że jedyna kabina dekompresyjna znajduje się w Papeete.

ARGENTYNA
Nie są wymagane żadne zaświadczenia o szczepieniach. Nie występują zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne. Opieka medyczna jest ogólnie dostępna, średni koszt wizyty prywatnej wynosi 40 USD. Szpitale prywatne są na wysokim poziomie. W aptece można dostać potrzebne leki, często bez recepty. Jak przy każdym wyjeździe, prosimy o zabranie podstawowych leków w małej ilości na przeziębienie i gorączkę, przeciw zaburzeniom żołądka, środki przeciwbólowe, plastry, bandaże, kremy chroniące przed słońcem. Warto także zaopatrzyć się w witaminę B, która działa odstraszająco na komary oraz inne środki przeciw owadom.

Zwyczaje

CHILE
Generalnie mieszkańcy Chile są przyjaźnie i gościnnie nastawieni do turystów. Lokalni policjanci i karabinierzy cieszą się wielkim prestiżem, są pomocni w kłopotach i nieprzekupni. Prawie 95% ludności ma pochodzenie europejskie lub jest metysami. Indian jest ok. 3%. Mieszkańcy są w większości potomkami przybyłych tu w XV w. hiszpańskich kolonizatorów, ale także imigrantów z Francji, Niemiec, Anglii, Irlandii, Włoch i Rosji. Osiedli w XIX w. Niemcy, w przeciwieństwie do innych narodowości, nie wymieszali się z miejscowymi, ale do dziś mieszkają w swoich osadach, szczególnie na pojezierzu południa kraju. Współcześni Chilijczycy to naród pogodny, prowadzący bogate życie towarzyskie; restauracje i lokale z muzyką do tańca są zazwyczaj wieczorami pełne. Żyjąca na północy kraju rdzenna ludność, mapuche, potomkowie ludów andyjskich, kultywuje swoje tradycje. Grają na ludowych instrumentach, a święta religijne przeplatają z ceremoniami ludowymi. Należy do nich np. rozwinięty kult świętych i lokalnych bohaterów związanych z katolicyzmem, którzy patronują wioskom i miasteczkom. Osobną kulturą wyróżniają się chilijscy kowboje, huasos, którzy noszą tradycyjne stroje i podczas urządzanych rodeo wykonują taniec narodowy – cueca.

POLINEZJA FRANCUSKA
Mieszkańcy Polinezji Francuskiej są dumni ze swoich wysp i szczęśliwi mogąc podzielić się stylem życia z przybyszami ze świata. Są zrelaksowani i żyją wg filozofii aita pea pea (co znaczy: „nie martw się”). Należy szanować ich kulturę i zwyczaje. Nie wypada okazywać im wyższości. Są bardzo gościnni i serdeczni; przyjmując gościa sami nie jedzą przyglądając się przybyszowi z zadowoleniem. Na powitanie podają sobie rękę mówiąc po francusku: bonjour. Tradycyjny miejscowy zwrot na powitanie to - Ia orana! Obchodzą wiele świąt tańcząc i śpiewając, zabawa należy do ważnych części ich życia. Do ważniejszych należy Heiva Taupiti, okres świąteczny zaczynający się w maju. Wśród dni wolnych jest także 11 listopad (Dzień Pamięci – ku czci weteranów I wojny światowej). Narodowym sportem jest piłka nożna. Inne dziedziny to: boks, koszykówka, siatkówka, kajaki, windsurfing, pływanie, nurkowanie. windsurfing. Do ulubionych sposobów spędzania wolnego czasu należy też oglądanie telewizji, chodzenie do kina, taniec. Tradycyjnymi instrumentami są: bębny pahu i toere, nosowy flet - vivo. Grają na gitarze i ukulele, śpiewają w sposób unikalny, tańczą w powolnym rytmie (tamure).

ARGENTYNA
Argentyńczycy są bardzo dumni ze swojego kraju i jego kultury. Są dobrze wykształceni i pragną być postrzegani jako kosmopolici i naród nowoczesny. Ponieważ ponad 85% populacji wywodzi się z Europy (Hiszpania, Austria, Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Portugalia, Rosja, Szwajcaria, Polska) mają powszechne skłonności, by identyfikować się z Europejczykami . Ponad 90% mieszkańców jest wyznania katolickiego, z tego powodu rodzina jest w najwyższym poważaniu, a wartości konserwatywne – powszechne. Argentyńczycy serdecznie się witają; członkowie rodziny i przyjaciele obejmuj się oraz całują raz w policzek. W trakcie rozmowy stoją bardzo blisko siebie, nie unikając dotykania. W tej części świata istnieje pojęcie „macho” i mężczyźni stanowią przeważającą większość w polityce, biznesie i innych dziedzinach. W kontaktach między płciami przyjęta jest słowna forma flirtowania – zwana „piropos”; turystki mogą się spotkać ze skierowanymi do nich pozytywnymi komentarzami - trzeba je przyjmować z uśmiechem.