Granica

USA
Obywatele polscy muszą mieć wizę wydaną przez konsula Stanów Zjednoczonych; nie ma możliwości uzyskania wizy na granicy. Posiadanie wizy nie gwarantuje wjazdu do Stanów Zjednoczonych; ostateczną decyzję podejmuje urzędnik kontroli granicznej. Od 5 stycznia 2004 r. działają nowe przepisy imigracyjne, zgodnie z którymi na przejściach granicznych został wprowadzony automatyczny odczyt dokumentów (paszportów i wiz) oraz fotografowanie podróżnych i pobieranie odcisków palców (skanowanie) w celu niezwłocznego przekazania danych i ich sprawdzenia w kartotece służb imigracyjnych. Z tego też powodu wymagane paszporty powinny mieć (tak jak w nowych polskich paszportach koloru wiśniowego) na stronie ze zdjęciem, dwie linijki do odczytania elektronicznego oraz digitalną formę zdjęcia. Ważność paszportu powinna o 6 miesięcy przekraczać planowany okres pobytu w Stanach Zjednoczonych. Od dnia 26.10.2006 władze graniczne USA zaostrzają wymagania dot. paszportów (informacje o paszportach biometrycznych: http://www.unitedstatesvisas.gov). Podróżni przyjeżdżający do Stanów Zjednoczonych są obowiązani wypełnić deklarację celną. Zabronione jest wwożenie zapalniczek - zarówno w bagażu podręcznym, jak i w nadawanym na bagaż. Przepisy amerykańskie zezwalają na przewożenie przez granicę do 10 tys. USD (lub równowartość tej sumy) bez obowiązku jej zgłoszenia. Jeżeli kwota przewożona przekracza tę sumę, należy zgłosić ją w deklaracji celnej oraz urzędnikowi celnemu. Dotyczy to nie tylko gotówki, ale również innych środków płatniczych. Brak odpowiedniego zgłoszenia grozi poważnymi konsekwencjami. Przy wjeździe należy wypełnić także deklarację rolną dot. ewentualnego posiadania żywności, roślin, nasion i innych produktów pochodzenia zwierzęco-roślinnego – wwożenie tych produktów jest surowo zakazane. Wwieźć można 1 litr napojów alkoholowych (piwo, wino wódka), 200 papierosów, 50 cygar i upominki na sumę 100 USD.
Przepisy wjazdowe i celne opracowano na podstawie informacji z MSZ.

KANADA
Z dniem 1 marca 2008 r. Kanada zniosła obowiązek wizowy dla obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Od 1 stycznia 2009 roku bezwizowy wjazd możliwy jest jedynie dla posiadaczy paszportów biometrycznych tj. wydawanych w Polsce od 28 sierpnia 2006 r. Od osób legitymujących się paszportami bez cech biometrycznych nadal wymagane jest posiadanie wizy. Zniesienie obowiązku wizowego nie daje automatycznej gwarancji wjazdu na terytorium Kanady. Decyzję tą podejmuje urzędnik imigracyjny na przejściu granicznym. Niektóre kategorie osób – w szczególności osoby, które były w przeszłości deportowane z Kanady lub które były karane – mogą być pozbawione prawa wjazdu. Decyzję co do długości pobytu w Kanadzie podejmuje urzędnik imigracyjny na granicy kanadyjskiej. Okres bezwizowego pobytu wynosi maksymalnie 6 miesięcy, o ile przy wjeździe nie zostanie określony krótszy czas pobytu. Praca bez zezwolenia jest nielegalna. Dokładne informacje na temat wjazdu do Kanady można uzyskać na stronie internetowej ambasady tego kraju w Warszawie: www.canada.pl
Odwiedzający Kanadę mogą przywieźć bez opłat celnych: rzeczy osobiste, 1,14 l wina lub innego alkoholu albo 24 x 355 ml piwa (jeżeli podróżujący ukończył 19 lat), 200 szt. papierosów lub 50 szt. cygar lub 200 g tytoniu (jeżeli podróżujący ukończył 19 lat), prezenty dla mieszkańców Kanady o jednostkowej wartości nie przekraczającej 60 CAD (z wyjątkiem alkoholu, papierosów i próbek reklamowych). Wwożone zwierzęta domowe i rośliny podlegają ścisłej kontroli sanitarnej i celnej. Nie wolno wwozić zwierząt chronionych i wykonanych z nich rzeczy. Wwożenie żywności podlega dużym ograniczeniom (dotyczy to np. wędlin) lub jest wręcz zakazane (np. świeże owoce). Produkty te należy zgłosić do kontroli celnej. Za zatajenie przewozu produktów żywnościowych grozi kara grzywny lub skierowanie sprawy do sądu kryminalnego. Przed wjazdem do Kanady wypełnia się deklarację celną, w której należy zgłosić walutę powyżej 10 tys. CAD (nie ma ograniczeń we wwozie i wywozie walut, ale można spotkać się z żądaniem przedstawienia dokumentów potwierdzających źródło ich pochodzenia – dokument bankowy). Bagaże mogą być prześwietlane i kontrolowane. Kanadyjskie służby celne są bardzo restrykcyjne.
W Kanadzie do prawie wszystkich towarów (z wyjątkiem żywności) i usług doliczany jest podatek federalny GST w wysokości 6% oraz (z wyjątkiem Alberty) podatek prowincjonalny PST, którego wysokość jest różna w poszczególnych prowincjach. Zachowanie rachunków za dokonane w Kanadzie zakupy (z wyjątkiem posiłków i drobnych sprawunków do 50 CAD) i za hotele, upoważnia do ubiegania się o zwrot podatku w urzędzie podatkowym (Canada Revenue Agency). W tym celu przy wyjeździe z Kanady należy wypełnić odpowiedni formularz i załączyć oryginały rachunków. Stosowne informatory i formularze dostępne są na lotniskach i w agendach urzędów federalnych a także na stronie internetowej: www.cra-arc.gc.ca
Przepisy wjazdowe i celne opracowano na podstawie informacji z MSZ.

Kuchnia

USA
Amerykańska sztuka kulinarna (dotyczy to także Alaski) nie należy do najbardziej oryginalnych. Kształtowały ją wpływy kolejnych fal imigrantów. Najpopularniejsze dania, znane dziś na całym świecie symbole kulinarne Ameryki to – hamburger, hot dog, frytki. W restauracjach na Alasce warto przede wszystkim spróbować wspaniałych potraw z owoców morza, których jest tu pod dostatkiem. Łosoś królewski, halibut, kraby królewskie i mięso dzikich zwierząt trafiają na stoły najelegantszych restauracji na świecie. Typowe dania to też: amerykański stek – smażony w rozmaity sposób, pieczony indyk, tzw. dipy, czyli gęste sosy, w których macza się chipsy, kawałki warzyw, pieczywa; sałatka Cezara (Ceasar’s salat), sałatka Waldorfa, placki kukurydziane, podwójna kanapka (sandwich), placek z jabłkami (apple pie), syrop klonowy (maple syrup), który dodawany jest do wielu potraw, np. do naleśników (pancakes). W miastach i miasteczkach Alaski jest wiele lokali etnicznych, więc pizza, meksykańskie czy chińskie potrawy można dostać bez problemu.

Kanada
Kanada jest krajem imigrantów, więc kuchnie wszystkich narodów oddziałują na jej potrawy. Wszędzie znaleźć można restauracje: włoskie, greckie, chińskie, niemieckie, tajlandzkie, hinduskie, ukraińskie, afrykańskie. W większych miastach są lokale serwujące przysmaki z różnych prowincji, w tym także kanadyjskie wina i piwa. Powodzeniem wśród miejscowych cieszą się specjalności regionalne: wołowina z Alberty (np. hamburgery, steki albo Calgary beef bash - peklowana wołowina z duszoną fasolką i frytkami), sandacze z Manitoby, łososie z Kolumbii Brytyjskiej, homary z Nowej Szkocji, francuskie ciasta i pączki z Quebecu. Dziczyzna pochodząca z północnych stanów (mięso królików, łosi, piżmowołów, karibu i bizonów) pojawia się tylko w kartach dań najlepszych restauracji. Tak oceany, które tworzą naturalną granicą z trzech stron kraju, jak i ponad 2 mln jezior, dostarczają owoców morza i wielu gatunków ryb; wśród nch: ostrygi, małże, homary, łososie, pstrągi, sandacze, kraby i krewetki. Do najoryginalniejszych potraw należą - cod tongues - płetwy foki w cieście. Ważną część menu turysty stanowią hamburgery, frytki, smażony kurczak i pizza. Do deseru (naleśników lub trempettes, czyli usmażonego chleba nasączonego syropem i polanego śmietanką) często dodaje się syropu klonowego. Słodzi się nim kawę lub robi karmelki. Francuskie ciasta to: tarta z cukrem, tarty z owocami, ciasta z karmelem. Inne desery to: pączki (doughtnut), babeczki (muffin). Jest wiele gatunków lokalnych piwa (np. Molson Canadian i Labatt Blue). Coraz popularniejsze są kanadyjskie wina, a miejscową whisky przeważnie produkuje się z kukurydzy albo ze zboża.

Zakupy

USA
Sklepy są czynne z reguły w godz. 9-17; wiele z nich (grocery, drugstore) jest czynnych całą dobę. W całych Stanach do cen pokazanych na wystawie, czy doczepionych do towarów dopiero w kasie dodawany jest podatek stanowy. Chociaż na Alasce się go nie pobiera, to zależnie od gminy, dodaje się podatek lokalny wynoszący: 3-5%. Najpopularniejszymi zakupami na Alasce jest odzież i sprzęt sportowy oraz wędkarski. Sporym zainteresowaniem turystów cieszy się także elektronika, kamery, zegarki, walizki, buty i odzież (markowe dżinsy), gdyż ich cena jest niższa niż np. w Europie Zachodniej. Sprzedawane kasety video działają w systemie NTSC, a nie w PAL. Miejsca sprzedaży typowych pamiątek to przede wszystkim sklepiki przy parkach narodowych i w muzeach. Atrakcyjnym prezentem może być też sztuka indiańska, której trzeba szukać galeriach sztuki i sklepach z wyrobami rzemiosła artystycznego. Do najbardziej typowych należą miniatury tradycyjnych totemów oraz barwne, eskimoskie koce (blanket toss) służące do podrzucania ludzi w czasie hucznie obchodzonej tradycyjnej uroczystości z okazji wiosennych połowów wielorybów.

KANADA
W każdym większym mieście znajdują się centra handlowe, sklepy wielkich sieci, specjalistyczne butiki i bazary sprzedające wszystko - od sprzętu elektronicznego po ubrania i biżuterię. W miejscowościach odwiedzanych przez turystów są także sklepiki albo kioski z pamiątkami. Typowe zakupy to: syrop klonowy, wędzony łosoś, figurki oficerów kanadyjskiej policji konnej, koszulki z klonowym liściem, kowbojskie buty. Do bardziej oryginalnych należy sztuka rdzennej ludności amerykańskiej i wyroby tradycyjnego rzemiosła, jak np.: rzeźby Indian z zachodniego wybrzeża czy malarstwo i tkaniny wykonane przez Inwitów (Eskimosów). Przy zakupach trzeba pamiętać, że na produkcie wyeksponowana jest tylko cena podstawowa, do której w trakcie płacenia dolicza się podatki.

Zdrowie

USA
USA to kraj o wysokiej higienie. Woda z kranu nadaje się do picia. Od osób przyjeżdżających do USA z Polski nie są wymagane szczepienia. Opieka medyczna jest wszędzie dostępna i na wysokim poziomie, lecz jej koszty są bardzo wysokie. Wizyta u lekarza ogólnego kosztuje przeciętnie od 50 do ponad 100 USD. Na Alasce, rzadko zaludnionej, szpitale znajdują się tylko w większych miastach. Latem dokuczają tam komary – zarówno na wybrzeżu, jak i na terenach położonych w głębi kraju – oraz meszki, czyli czarne malutkie muchy. Przydadzą się więc środki odstraszające te owady, a do spania - opaski zasłaniające oczy (białe noce).

KANADA
W Kanadzie nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Woda jest ogólnie zdatna do spożycia, lepiej jednak zawsze wcześniej ją przegotować lub używać wody butelkowanej. Władze ostrzegają przed wirusem West Nile, który przenoszą komary (występujące do pierwszych mrozów). Objawy zakażenia przypominają grypę. Nie istnieją na to szczepionki, ani lekarstwa. Należy więc unikać zbiorników z wodą stojącą, sprawdzać wieczorem pokoje hotelowe i ubierać się odpowiednio (długie rękawy, spodnie), zwłaszcza o zmierzchu i wieczorem. Dostęp do opieki medycznej nie nastręcza trudności. Opłaty za standardową wizytę u lekarza wynoszą od 30 do 60 CAD. Wizyta u stomatologa: założenie plomby, usunięcie zęba kosztuje od 60 do 170 CAD; leczenie kanałowe i inne – od 500 CAD wzwyż. Koszt doby w szpitalu, bez żadnych badań i zabiegów, wynosi min. 200 CAD

Zwyczaje

USA
Stany Zjednoczone to państwo wielokulturowe. Na Alasce, wraz z białymi Amerykanami, mieszka wielu imigrantów, nie wyłączając przybyszów z najdalszych zakątków świata. Sprowadziła ich do tego zimnego stanu najpierw gorączka złota, a potem - budowa rafinerii i urządzeń do wydobywania ropy naftowej. Wśród nich ok. 16% ludności to plemiona indiańskie: Aleuci, Inuici (Eskimosi) i inni. Podtrzymują oni aktywnie swoją kulturę, wierzenia i zwyczaje. Na terenie stanu znajduje się wiele centrów tradycji, domów kultury, muzeów historycznych, gdzie można obejrzeć np. barwne totemy wyciosane z drewna, przedmioty kultury materialnej, warsztaty rękodzieła artystycznego oraz posłuchać koncertów tradycyjnej muzyki. Osobną część miejscowej kultury stanowią potomkowie rosyjskich handlarzy futer i kupców, którzy przybyli na Alaskę w XVIII wieku. Do dzisiaj zachowały się cenne eksponaty w izbach regionalnych, wśród nich kolorowe ikony, a cebulaste wieże cerkiewek świadczą o tym, że religia prawosławna jest na tych terenach w dalszym ciągu silna. W miejscach publicznych surowo wzbronione jest spożywanie alkoholu lub nawet posiadanie przy sobie otwartych butelek czy puszek. Zakazane jest przewożenie otwartych pojemników z alkoholem w samochodzie. Palenie jest zabronione w miejscach publicznych, (z wyjątkiem barów i wydzielonych miejsc w restauracjach), na lotniskach, na pokładach samolotów, w pociągach, taksówkach, autobusach, wszystkich urzędach. Zakaz ten jest ściśle przestrzegany.

KANADA
Kanada jest niezwykle liberalnym, wielokulturowym krajem. Na temat mniejszości etnicznych należy wypowiadać się bardzo oględnie; określenia „Indianie” i „Eskimosi” uchodzą za obraźliwe (Indian nazywa się „członkami pierwszych narodów”, Eskimosów – „Inuitami”). Imigranci przybyli z różnych stron świata przywieźli ze sobą swoje tradycje kulturowe i zwyczaje tworząc dzisiaj barwną mozaikę kultur. Ważną rolę w życiu kraju odgrywa, poza obywatelami pochodzenia angielskiego i francuskiego, ponad 60 głównych mniejszości narodowych. Pomimo istniejących konfliktów między anglo- i francuskojęzyczną ludnością, Kanada nadal przyjmuje imigrantów ze wszystkich zakątków globu i jest postrzegana jako jeden z najbardziej tolerancyjnych krajów na świecie. Wyroby alkoholowe i tytoniowe sprzedawane są osobom, które ukończyły 19 lat. Wstęp do lokali, w których podawane są napoje alkoholowe, dozwolony jest również od 19. roku życia. Nie wolno spożywać alkoholu w miejscach publicznych innych niż bary, ani na otwartym powietrzu, z wyjątkiem posesji prywatnych. Niedozwolone jest posiadanie w kabinie pasażerskiej samochodu/autokaru napoczętych pojemników z napojami alkoholowymi